Rouwen om je huisdier is een echte vorm van rouw. Je verliest niet alleen een dier, maar ook een huisgenoot, een dagelijks ritme en een vertrouwde band. Verdriet, schuldgevoel, boosheid, opluchting en gemis kunnen elkaar afwisselen. Er bestaat geen juiste duur of vaste volgorde. Geef jezelf ruimte en zoek steun wanneer het verlies je dagelijks functioneren blijft beheersen.
Een hond, kat, konijn of ander huisdier is vaak jarenlang dichtbij. Je zorgt voor je dier, praat tegen hem en stemt een deel van je dag op hem af. Daardoor raakt een huisdier verbonden met gewone momenten: wakker worden, thuiskomen, wandelen, eten geven en samen op de bank zitten. Na het overlijden valt die aanwezigheid op veel plaatsen tegelijk weg.
De intensiteit van je verdriet wordt niet bepaald door de diersoort, de leeftijd van je dier of wat anderen ervan vinden. De band die jullie hadden en de plaats die je huisdier in jouw leven innam, zijn veel belangrijker.
Huisdieren geven gezelschap zonder dat daar veel woorden voor nodig zijn. Ze herkennen vaste gewoonten, zoeken contact en reageren op je stemming. Voor sommige mensen is hun dier degene die altijd thuis is, hen helpt om naar buiten te gaan of rust brengt op moeilijke dagen.
Na het overlijden mis je daarom meer dan lichamelijke nabijheid. De waterbak hoeft niet meer gevuld te worden. Je hoort geen pootjes op de vloer en niemand wacht bij de deur. Je hand gaat misschien automatisch naar de plek waar de riem hing. Juist die kleine, terugkerende momenten kunnen het gemis scherp maken.
Ook je identiteit kan tijdelijk veranderen. Misschien zag je jezelf als hondenmens, kattenbaasje of verzorger van een ziek dier. Wanneer die taak ineens stopt, kan de dag leeg en richtingloos voelen. Dat is geen teken dat je niet verder kunt. Het laat zien hoeveel zorg en aandacht verweven waren met jullie leven samen.
Rouw om een huisdier krijgt soms minder erkenning dan rouw om een mens. Mensen kunnen iets zeggen als: ‘Het was maar een dier’, ‘Je kunt toch een nieuwe nemen?’ of ‘Hij heeft een mooie leeftijd bereikt’. Zulke opmerkingen zijn vaak niet kwaad bedoeld, maar kunnen je het gevoel geven dat je verdriet overdreven is.
In onderzoek wordt dit ook wel niet-erkende rouw genoemd: het verlies is echt, maar de omgeving geeft weinig ruimte aan de rouw die erop volgt. Daardoor kun je je verdriet kleiner maken, er minder over praten of denken dat je je moet verantwoorden. Juist dat gebrek aan erkenning kan het verlies eenzamer maken.
Je hoeft jouw band niet te vergelijken met die van iemand anders. Een dier kan een veilige aanwezigheid, gezinslid of belangrijk deel van je dagelijks leven zijn geweest. Het is begrijpelijk dat het verlies daarvan diep raakt.
In mijn werk zie ik dat het afscheid niet eindigt wanneer een dier is overleden. De dagen daarna begint vaak pas echt door te dringen wat er ontbreekt. De mand staat er nog, de medicijnen liggen misschien nog klaar en op vaste tijden verwacht je bijna vanzelf beweging in huis.
Ik vind het belangrijk dat verdriet om een huisdier niet kleiner wordt gemaakt. Je rouwt niet om ‘maar een hond’ of ‘maar een kat’. Je rouwt om een dier met een eigen karakter, om jullie gewoonten en om de plaats die hij of zij in jouw leven had. Hoe groot het gemis voelt, zegt iets over de band die er was.
Rouw kan emotioneel, lichamelijk en praktisch merkbaar zijn. Soms voel je vanaf het eerste moment intens verdriet. Soms handel je eerst vooral de noodzakelijke zaken af en komt de pijn later. Ook kan een rustige dag plotseling worden onderbroken door een geur, foto of gewoonte die je aan je dier herinnert.
Er bestaat geen vaste reeks rouwfasen die iedereen netjes doorloopt. Gevoelens kunnen terugkomen, naast elkaar bestaan en per dag veranderen.
Veel mensen voelen leegte en verdriet, maar dat zijn niet de enige reacties. Je kunt boos zijn omdat je dier ziek werd, omdat een behandeling niet hielp of omdat het overlijden onverwacht kwam. Misschien ben je jaloers wanneer je iemand met een gezonde oude hond ziet lopen. Ook dat kan bij rouw horen.
Na euthanasie ontstaat vaak schuldgevoel. Was het te vroeg? Had je nog een onderzoek moeten laten doen? Heb je een signaal gemist? Tegelijk kun je opgelucht zijn dat je dier geen pijn of benauwdheid meer heeft. Opluchting betekent niet dat je blij bent met het verlies. Het kan betekenen dat een lange periode van zorgen en machteloosheid voorbij is.
Andere gevoelens die kunnen voorkomen zijn:
Geen van deze gevoelens vertelt op zichzelf of je goed of verkeerd hebt gehandeld. Rouw probeert betekenis te geven aan iets wat je niet wilde verliezen.
Verdriet kan zich lichamelijk uiten. Je kunt slecht slapen, weinig trek hebben, gespannen zijn of juist uitgeput raken. Sommige mensen voelen druk op de borst, hoofdpijn of onrust in hun lichaam. Concentreren kan moeilijker gaan en eenvoudige taken kunnen tijdelijk meer moeite kosten.
Je gedachten kunnen steeds teruggaan naar de laatste dag. Misschien zie je bepaalde beelden telkens opnieuw of analyseer je ieder detail van het afscheid. Na een plotseling, angstig of medisch ingewikkeld overlijden kunnen die herinneringen extra indringend zijn.
Probeer in de eerste periode basiszorg vast te houden. Eet iets, drink voldoende, ga even naar buiten en houd contact met iemand die je vertrouwt. Je hoeft niet snel ‘de oude’ te worden. Een beetje regelmaat kan wel houvast geven wanneer je hoofd vol is.
Voor het overlijden ben je mogelijk lang bezig geweest met medicatie, afspraken en het beoordelen van de levenskwaliteit. Op de dag van het afscheid moet er veel worden besloten. Je lichaam kan dan eerst vooral functioneren en beschermen. Pas wanneer het stil wordt, komt er ruimte voor het besef dat je dier niet terugkomt.
Ook na weken of maanden kan het verdriet opnieuw sterker worden. Een verjaardag, vakantie, lege plek in de auto of eerste feestdag zonder je huisdier kan veel oproepen. Dat betekent niet dat je terug bij af bent. Rouw beweegt mee met de momenten waarop je de afwezigheid opnieuw ervaart.
Iedere band met een huisdier is anders. Toch zijn er herkenbare verschillen in wat mensen missen. Een hond bepaalt vaak het wandelritme en is zichtbaar aanwezig in en buiten het huis. Een kat kan juist verweven zijn met stille momenten en vaste plekjes. Bij een konijn, paard, vogel of ander dier kunnen verzorging, geluiden en dagelijkse rituelen een even grote rol spelen.
De ene vorm van rouw is niet zwaarder of echter dan de andere. Het gaat om jouw relatie met dit specifieke dier.
Rouwen om je hond is vaak sterk verbonden met het wegvallen van beweging en regelmaat. De ochtendwandeling stopt, thuiskomen voelt anders en je hoeft je dag niet meer rond uitlaattijden te plannen. Mensen uit de buurt vragen misschien waar je hond is. Daardoor word je telkens opnieuw met het verlies geconfronteerd.
Wandelen kan na het overlijden dubbel voelen. De vertrouwde route doet pijn, maar thuisblijven maakt de leegte soms groter. Je kunt tijdelijk een andere route nemen, met iemand samen lopen of juist bewust één keer jullie vaste wandeling maken. Er is geen verplichting om de routine meteen voort te zetten of volledig te vermijden.
Een hond is vaak duidelijk gericht op zijn mensen. Het missen van begroetingen, oogcontact en lichamelijke nabijheid kan daardoor heel direct zijn. Ook als anderen je hond kenden, blijft jouw persoonlijke band uniek.
Een kat is soms minder zichtbaar onderdeel van je planning, maar sterk aanwezig in de sfeer van het huis. Je mist het geluid van springen, een vaste slaapplek, het spinnen of een onverwacht kopje tegen je hand. De stilte kan vooral voelbaar zijn op rustige momenten.
Katten hebben vaak specifieke gewoonten die alleen hun eigenaar goed kent. Misschien dronk je kat uit een bepaalde kraan, wachtte hij bij een deur of lag zij iedere nacht op dezelfde plek. Wanneer anderen die details niet hebben meegemaakt, kan het lijken alsof je alleen rouwt om een verzameling kleine herinneringen. Juist samen vormden die het leven met jouw kat.
Een konijn, cavia, vogel, paard, reptiel of ander dier kan jarenlang deel zijn van je gezin. Bij een paard kan het gezamenlijke werk en de tijd op stal wegvallen. Bij een vogel kan de plotselinge stilte in huis opvallen. Bij een klein zoogdier mis je misschien de dagelijkse verzorging en het contact dat voor buitenstaanders nauwelijks zichtbaar was.
Laat niemand bepalen hoeveel verdriet passend is bij een bepaalde diersoort. De betekenis van een relatie wordt niet gemeten aan de grootte van een dier.
Wanneer je zelf toestemming hebt gegeven voor euthanasie, kan het voelen alsof je verantwoordelijk bent voor het overlijden. Tegelijk nam je die beslissing meestal omdat ziekte, pijn of benauwdheid niet meer voldoende te verlichten was. Die dubbele werkelijkheid maakt rouw na inslapen vaak ingewikkeld.
Het helpt om de beslissing niet alleen te beoordelen vanuit het gemis van nu, maar ook vanuit de medische situatie van toen.
De vraag ‘Was het juiste moment?’ blijft bij veel eigenaren terugkomen. Na het afscheid verdwijnen de slechte dagen soms sneller uit je herinnering dan de mooie momenten. Je ziet weer de foto van een gezonde hond of denkt aan hoe je kat vroeger was. Daardoor kan de keuze achteraf harder lijken dan zij op dat moment was.
Schrijf eventueel op welke klachten je zag, wat de dierenarts vertelde en waarom je bang was dat doorgaan meer lijden zou geven. Zo bewaar je het volledige verhaal. Je hebt de beslissing genomen met de kennis en mogelijkheden die toen beschikbaar waren.
Ik hoor vaak dat mensen bang zijn dat zij hun dier tekort hebben gedaan. Meestal zie ik juist hoeveel zorg er aan de beslissing voorafging. Eigenaren hebben behandelingen geprobeerd, nachten wakker gelegen en steeds opnieuw gekeken of hun dier nog kon genieten.
Na het overlijden kijk je vanuit gemis terug. Op het beslismoment keek je vanuit verantwoordelijkheid naar pijn, benauwdheid, angst en verlies van levenskwaliteit. Dat verschil kan schuldgevoel versterken. Het helpt om jezelf dezelfde mildheid te geven die je aan iemand anders in deze situatie zou geven.
Euthanasie neemt het verdriet van de eigenaar niet weg. Het kan wel voorkomen dat een dier een crisis of verdere achteruitgang moet meemaken. Die keuze kan liefdevol zijn, ook wanneer zij achteraf zwaar blijft voelen.
Een ongeluk, acute ziekte of onverwachte complicatie laat weinig tijd voor voorbereiding. Naast rouw kun je last hebben van schrik, machteloosheid en indringende beelden. Misschien blijf je zoeken naar het moment waarop je iets had kunnen voorkomen.
Bij een traumatische ervaring is het belangrijk om niet alleen te vragen hoe verdrietig je bent, maar ook hoe je lichaam en gedachten reageren. Vermijd je bepaalde plekken volledig, heb je terugkerende nachtmerries of blijft het moment zich opdringen? Bespreek dit dan met je huisarts of een psycholoog. Hulp zoeken betekent niet dat jouw rouw abnormaal is. Soms heeft je brein ondersteuning nodig om een schokkende gebeurtenis te verwerken.
Rouw kan al beginnen wanneer je hoort dat je dier ongeneeslijk ziek is. Je merkt veranderingen, vreest het komende afscheid en beleeft gewone momenten met een dubbel gevoel. Dit heet anticiperende rouw.
Je kunt tegelijk hopen op meer tijd en bang zijn voor wat die tijd brengt. Sommige mensen maken veel foto’s of plannen bewust fijne momenten. Anderen vinden het moeilijk om nog onbevangen te genieten. Beide reacties zijn begrijpelijk.
Praat vóór het afscheid met je dierenarts over te verwachten veranderingen, spoedsignalen en jouw wensen rond euthanasie en nazorg. Een plan neemt het verdriet niet weg, maar kan voorkomen dat je in een crisis beslissingen moet nemen zonder voorbereiding.
Rouwen betekent niet dat je jouw huisdier vergeet of de band afsluit. Je leert gaandeweg leven met de afwezigheid. Wat helpt, verschilt per persoon. Kies daarom geen stappen omdat ze zouden moeten, maar omdat ze op dit moment steun of structuur geven.
Zoek iemand bij wie je niet hoeft uit te leggen waarom het verlies groot is. Vertel over je dier, de laatste periode en wat je het meest mist. Je hoeft niet iedere keer advies te krijgen. Gehoord worden is vaak belangrijker dan een oplossing.
Wanneer familie of vrienden het moeilijk vinden, kan lotgenotencontact helpen. Mensen die zelf een huisdier verloren, herkennen vaak het schuldgevoel, de lege routines en het gevoel dat de omgeving alweer verdergaat. Ook je dierenarts kan medische vragen over de laatste fase beantwoorden.
Zeg zo concreet mogelijk wat je nodig hebt. Misschien wil je dat iemand luistert, meegaat naar het crematorium, helpt om spullen op te ruimen of juist niet begint over een nieuw dier.
Een ritueel geeft vorm aan een afscheid waarvoor in de samenleving weinig vaste gebruiken bestaan. Je kunt een kaars branden, een brief schrijven, foto’s verzamelen, een pootafdruk bewaren of een plek in huis of tuin inrichten. Kinderen kunnen een tekening maken of iets uitzoeken voor een herinneringsdoos.
Herinneringen bewaren betekent niet dat je in het verleden blijft hangen. Voor veel mensen verandert de band met hun dier na het overlijden. De dagelijkse aanwezigheid verdwijnt, maar verhalen, gewoonten en wat het dier voor je betekende blijven onderdeel van je leven.
Bewaar wat goed voelt. De halsband mag zichtbaar blijven, maar ook in een doos worden gelegd. Spullen meteen weggeven is niet verkeerd en alles laten staan evenmin. Stel onomkeerbare keuzes uit wanneer je nog niet weet wat je wilt.
De Vlaamse klinisch psycholoog en rouwdeskundige Manu Keirse schrijft over verlies als iets wat je niet eenvoudig ‘verwerkt’ en achter je laat. Rouwen gaat volgens zijn gedachtegoed eerder over het verlies leren verweven met je verdere leven. Hij gebruikt daarbij het beeld van anders leren vasthouden: de dagelijkse aanwezigheid is voorbij, maar de liefde, herinneringen en betekenis van de band mogen blijven.
Keirse beschrijft vier rouwtaken: de werkelijkheid van het verlies onder ogen zien, de pijn van het verlies ervaren, je aanpassen aan een leven waarin de ander niet meer lichamelijk aanwezig is en diegene een nieuwe emotionele plaats geven terwijl je opnieuw verbinding maakt met het leven. Deze taken zijn geen stappenplan en hebben geen vaste volgorde. Je kunt er tegelijk mee bezig zijn, ertussen heen en weer bewegen en sommige delen op moeilijke dagen opnieuw tegenkomen.
Hoewel Keirse deze rouwtaken niet specifiek voor het overlijden van huisdieren ontwikkelde, kunnen ze ook helpen om rouw om je hond, kat of ander huisdier te begrijpen. Je beseft bijvoorbeeld steeds opnieuw dat je dier niet meer thuiskomt, terwijl je tegelijkertijd probeert te wennen aan een huis zonder wandelingen, voerbak of vertrouwde geluiden. Op een ander moment wil je vooral foto’s bekijken, over je dier praten of ruimte maken voor het verdriet.
Verdergaan vraagt daarom niet dat je jouw huisdier loslaat, vergeet of vervangt. Het betekent dat de band langzaam een andere vorm mag krijgen. Misschien draag je de naam van je dier bij je, vertel je nog vaak een verhaal of voel je bij een bepaalde plek nog altijd verbondenheid. Zulke blijvende banden kunnen naast nieuw geluk bestaan. Opnieuw genieten is geen verraad aan je dier, maar een teken dat wat jullie samen hadden onderdeel van jouw leven blijft.
De dag kan structuur verliezen, vooral wanneer wandelingen, medicijnen of intensieve verzorging zijn weggevallen. Probeer een paar eenvoudige ankers te houden: opstaan, eten, naar buiten gaan en contact met iemand. Verwacht niet dezelfde concentratie of energie als voor het verlies.
Als wandelen bij je leven hoorde, kun je de tijd blijven gebruiken om even buiten te zijn. Kies desnoods een andere route. Het doel is niet om te doen alsof er niets veranderd is, maar om je lichaam enige regelmaat te geven.
Alcohol, kalmeringsmiddelen of voortdurend vermijden kunnen de pijn tijdelijk dempen, maar maken verwerking vaak moeilijker. Merk je dat je ze nodig hebt om de dag door te komen, bespreek dit dan met je huisarts.
Na een zwaar ziekbed kan het einde alle eerdere jaren overschaduwen. Schrijf daarom niet alleen over de laatste dag. Noteer hoe je dier bij je kwam, typische gewoonten, grappige momenten, moeilijke perioden en wat jullie elkaar hebben gegeven.
Je kunt ook twee versies naast elkaar schrijven: wat je schuldgevoel zegt en welke feiten je toen kende. Dat helpt om gedachten te onderzoeken zonder ze weg te drukken. Schrijven is geen verplichting. Stop wanneer het je overspoelt en pak het later weer op.
Loslaten betekent voor mij niet dat de band verdwijnt. Na het verlies van mijn eigen dieren merkte ik dat rouw van vorm veranderde. Eerst was vooral voelbaar dat zij er niet meer waren. Later kwam er meer ruimte om met warmte aan hun karakter en onze gewone momenten samen te denken.
Een herinnering hoeft het verdriet niet op te lossen om waardevol te zijn. Een foto, pootafdruk of verhaal kan helpen om je dier niet alleen te verbinden met de laatste moeilijke dag. Het hele leven samen verdient een plaats in de herinnering.
Voor een kind kan het overlijden van een huisdier de eerste bewuste kennismaking met dood en rouw zijn. Kinderen reageren verschillend per leeftijd, karakter en band met het dier. Ze kunnen intens huilen en kort daarna gaan spelen. Dat betekent niet dat het verlies hen niet raakt. Kinderen bewegen vaak in en uit hun verdriet.
Gebruik duidelijke woorden zoals ‘dood’ en ‘overleden’. Uitdrukkingen als ‘ingeslapen’ of ‘weggegaan’ kunnen bij jonge kinderen verwarring of angst voor slapen en afscheid veroorzaken. Je kunt uitleggen dat de dierenarts eerst zorgde dat het dier niets meer voelde en dat daarna het lichaam stopte met werken.
Geef alleen informatie die past bij de leeftijd en beantwoord dezelfde vraag zo vaak als nodig. Zeg eerlijk wanneer je iets niet weet. Kinderen kunnen denken dat een boze gedachte of klein incident het overlijden heeft veroorzaakt. Benoem daarom duidelijk dat het niet hun schuld is.
Een kind kan een tekening maken, bloem neerleggen, foto kiezen of een briefje schrijven. Dwing geen aanwezigheid bij euthanasie of het lichaam af, maar sluit een kind ook niet automatisch buiten. Leg vooraf uit wat het kan zien en geef ruimte om van gedachten te veranderen.
Breng school of opvang zo nodig op de hoogte. Een kind kan tijdelijk stiller, boos, angstig of minder geconcentreerd zijn. Blijven klachten lang sterk of maak je je zorgen, bespreek dit dan met de huisarts of een deskundige die ervaring heeft met kinderen en rouw.
Er staat geen termijn voor rouw om een huisdier. De scherpste pijn kan na dagen, maanden of pas veel later zachter worden. De duur hangt onder meer samen met de band, de omstandigheden van het overlijden, eerdere verliezen, steun uit de omgeving en wat er verder in je leven speelt. Een gemiddelde zegt weinig over wat voor jou normaal is. Rouw heeft geen deadline.
Je hoeft geen vaste fasen af te ronden. Je kunt een goede week hebben en daarna opnieuw diep geraakt worden. Dat is niet hetzelfde als achteruitgaan. Nieuwe situaties maken zichtbaar hoe je jouw dier op dat moment mist.
Vaak verandert rouw geleidelijk. Het verlies blijft belangrijk, maar neemt niet meer ieder moment alle ruimte in. Je kunt plezier ervaren zonder je dier te vergeten. Soms volgt daarop schuldgevoel, alsof lachen betekent dat de band minder was. Ook die gedachte mag je herkennen en weer laten gaan.
Een nieuw dier vervangt het overleden huisdier niet. De band zal anders zijn. Sommige mensen verlangen snel naar leven in huis, terwijl anderen lange tijd geen ruimte voelen. Beide keuzes zijn goed.
Vraag jezelf af of je nieuwsgierig kunt zijn naar het nieuwe dier zoals het is, met een eigen karakter en behoeften. Wanneer je vooral hoopt precies dezelfde leegte te vullen, kan wachten prettig zijn. Tegelijk hoef je niet ‘uitgerouwd’ te zijn voordat je opnieuw van een dier mag houden. Verdriet om het ene dier en liefde voor een ander kunnen naast elkaar bestaan.
Intens verdriet kort na het overlijden is niet automatisch een psychische stoornis. Toch hoef je niet te wachten tot je volledig vastloopt voordat je hulp vraagt. Een huisarts, praktijkondersteuner of psycholoog kan samen met je bekijken wat passend is, zeker wanneer ook trauma, depressie of eerdere verliezen meespelen.
Neem contact op met je huisarts wanneer het verdriet na langere tijd niet minder draaglijk wordt of wanneer gewone dingen niet meer lukken. Denk bijvoorbeeld aan:
Je hoeft niet aan alle signalen te voldoen. Ook de wens om één keer met een rouwbegeleider te praten is een geldige reden om steun te zoeken. Controleer bij een begeleider welke opleiding en ervaring die heeft, omdat ‘rouwcoach’ geen beschermde titel is.
Denk je aan zelfdoding of ben je bang dat je jezelf iets aandoet? Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost. Je kunt in Nederland ook gratis en anoniem bellen met 113 of 0800-0113, of chatten via 113.nl.
Je hoeft het verlies niet zelf op dezelfde manier te voelen om steun te geven. Erken dat het dier belangrijk was en laat de ander vertellen. Een eenvoudig bericht na een paar dagen of weken kan veel betekenen, juist wanneer de meeste aandacht is verdwenen.
Zinnen die ruimte geven zijn bijvoorbeeld:
Noem de naam van het dier wanneer dat passend voelt. Veel mensen vinden het fijn wanneer hun huisdier niet direct uit gesprekken verdwijnt.
Probeer het verdriet niet kleiner te maken. Opmerkingen als ‘Je hebt toch nog een ander dier’, ‘Hij was al oud’, ‘Gelukkig was het geen mens’ of ‘Neem gewoon een nieuwe’ kunnen eenzaam maken. Ook de verzekering dat de keuze zeker juist was, helpt niet altijd wanneer iemand nog vol vragen zit.
Luister zonder meteen te corrigeren. Je kunt zeggen: ‘Ik hoor dat je veel twijfelt’ en vragen of de ander medische vragen met de dierenarts wil bespreken. Erkenning is vaak steunender dan een kant-en-klare verklaring of oplossing.
Rouwen om je huisdier mag tijd en ruimte innemen. Je verliest een unieke relatie en veel kleine gewoonten die samen een dagelijks leven vormden. Verdriet kan zich mengen met schuldgevoel, boosheid, opluchting en dankbaarheid. Dat maakt jouw rouw niet verkeerd of overdreven.
Zoek mensen die jouw verlies erkennen. Bewaar herinneringen op een manier die bij je past en probeer voorzichtig voor je lichaam en dagelijkse structuur te blijven zorgen. Wordt het verdriet niet draaglijker of lukt functioneren nauwelijks, vraag dan ondersteuning bij je huisarts, praktijkondersteuner, psycholoog of een deskundige rouwbegeleider.
De band met je huisdier hoeft niet te verdwijnen om verder te kunnen. Vaak verandert de pijn langzaam van vorm. Naast het gemis komt er weer ruimte voor verhalen, warmte en dankbaarheid om wat jullie samen hebben gehad.
Tijdig praten over afscheid geeft ruimte om nog volop te leven💜
Het is niet makkelijk om na te denken over het moment waarop je afscheid moet nemen van je dier. Zeker niet als er ook nog zoveel fijne momenten zijn.
Toch kan het helpen om daar al eens over te praten, juist als het nog redelijk goed gaat.
Hoe gaat het écht met je lieveling? Zijn er dingen die ongemak of pijn veroorzaken? Wat kunnen we doen om het leven nog wat fijner te maken? En hoe herken je wanneer het misschien niet meer gaat?
Je hoeft niet meteen antwoorden te hebben. En praten over afscheid betekent ook niet dat je al een beslissing moet nemen.
Ik merk tijdens mijn consulten hoe fijn mensen het vinden om hun zorgen en twijfels te kunnen bespreken. Om samen te kijken naar wat hun dier nog nodig heeft, zonder dat er meteen iets besloten moet worden.
Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat onze liefste huisdieren het zo lang mogelijk goed hebben.
Liefs, Marloes
#MarloesZorgt #Levenskwaliteit #PalliatieveZorg #AfscheidVanJeHuisdier
Ouderdom is geen ziekte 💜
Oktober is de Maand van de Oudere Kat.
Minder springen, meer drinken, afvallen of ’s nachts onrustig zijn. We schrijven zulke veranderingen gemakkelijk toe aan ouderdom.
Maar achter deze signalen kan ook een aandoening schuilgaan waarvoor behandeling of ondersteuning mogelijk is.
Katten laten pijn en ongemak vaak subtiel zien. Daarom is het zo belangrijk om veranderingen in hun gedrag serieus te nemen.
Blader door de foto’s en ontdek welke signalen extra aandacht verdienen.
Want het gaat niet alleen om hoe oud je kat wordt, maar vooral om hoe fijn hij die jaren beleeft.
#MaandVanDeOudereKat #OudereKat #Kattenwelzijn #Levenskwaliteit #MarloesZorgt
Springt je kat minder? Denk aan artrose!
Springt je kat niet meer op de vensterbank, neemt hij de trap minder vaak of aarzelt hij voordat hij ergens op springt? Dat kan wijzen op artrose. Katten laten gewrichtspijn vaak subtiel zien en lopen lang niet altijd zichtbaar kreupel.
Gelukkig kunnen pijnstilling en kleine aanpassingen in huis veel verschil maken.
Valt je kat af, maar eet hij nog goed?: Denk aan hyperthyreoïdie of diabetes!
Gewichtsverlies hoort niet zomaar bij ouderdom. Zeker wanneer je kat goed of zelfs meer eet dan vroeger, is het belangrijk om verder te kijken. Een te snel werkende schildklier of diabetes kan bijvoorbeeld de oorzaak zijn. Met bloedonderzoek kunnen we vaak al veel duidelijkheid krijgen.
Miauwt je kat ‘s nachts vaker?: Denk aan cognitieve veranderingen, hypertensie of pijn!
Wordt je kat ‘s nachts onrustig, miauwt hij meer of lijkt hij soms de weg kwijt? Dat kan passen bij cognitieve achteruitgang, maar ook bij pijn, een te snel werkende schildklier of een hoge bloeddruk.
Schrijf dit gedrag dus niet zomaar toe aan ouderdom. Een lichamelijk onderzoek, bloeddrukmeting en eventueel aanvullend onderzoek kunnen helpen om behandelbare oorzaken op te sporen.
Drinkt en plast je kat meer?: Denk aan nierziekte, diabetes of hyperthyreoïdie!
Een oudere kat die ineens vaker bij de waterbak staat of grotere plassen produceert, verdient extra aandacht. Dit kan een vroeg signaal zijn van verschillende aandoeningen, waaronder chronische nierziekte.
Met bloed- en urineo
In een artikel van @brabants_dagblad van vandaag wordt aandacht besteed aan iets wat ik in mijn werk iedere dag zie: afscheid nemen van een huisdier wordt steeds persoonlijker.
Niet alleen de keuze voor een afscheid thuis, maar ook wat er daarna gebeurt. Nog even samen zijn. Zelf je dier naar het crematorium brengen. Aanwezig zijn bij de crematie. Een bijzondere plek kiezen voor de as. Of juist heel bewust besluiten dat je niets tastbaars nodig hebt. Er bestaat geen draaiboek voor een goed afscheid. Wat voor de één troostend voelt, past voor een ander helemaal niet.
In het artikel mocht ik iets vertellen over mijn werk met MarloesZorgt, over thuis euthanasie en over de begeleiding die ik bied wanneer mensen twijfelen over de levenskwaliteit van hun dier. Juist in die laatste levensfase probeer ik ruimte te maken voor rust, tijd en keuzes die passen bij het dier én bij de mensen die van hem of haar houden.
Mooi dat daar steeds meer aandacht voor komt 💜 en stiekem ook een beetje trots om mijn eigen naam in de krant te zien.
Vandaag is het Dierendag 💜
Een dag om alle dieren een beetje extra in het zonnetje te zetten. De jonge, de oude, de gezonde en de dieren die wat extra zorg en liefde nodig hebben.
Maar ook de dieren die we moeten missen. Die niet meer naast ons lopen, maar voor altijd een bijzonder plekje in ons hart hebben.
Ik wens alle dieren en hun baasjes een liefdevolle Dierendag. Geniet van elkaar, van de kleine momenten en van alle mooie herinneringen die jullie samen maken of hebben gemaakt.
Liefs,
Marloes 🐾
Wie ben ik om verdriet te hebben om mijn hond?
Gisteren zat ik tijdens een bijscholing over rouw en verlies tussen een groep psychosociale hulpverleners.
We kregen de opdracht om een recent verlies met elkaar te delen.
Om mij heen hoorde ik verhalen over het verlies van een zus. Van een kind. Verliezen waarvan ik onmiddellijk dacht: dát is pas rouwen.
En ik?
Ik zou over Takkie vertellen.
Mijn hond.
Ik voelde de spanning oplopen. Ik voelde me bijna bezwaard om mijn verdriet over hem mee te nemen in die ruimte.
Alsof mijn verdriet minder bestaansrecht had, omdat iemand anders iets had meegemaakt wat in mijn ogen veel erger was.
Op een gegeven moment zat ik met tranen in mijn ogen. Natuurlijk omdat ik Takkie miste, maar vooral door de spanning om erover te moeten vertellen.
En toen realiseerde ik me iets.
Ik vertel in mijn werk regelmatig dat rouw om een huisdier echte rouw is. Dat je je niet hoeft te verantwoorden omdat het “maar een hond” of “maar een kat” was.
En toch deed ik gisteren precies dat bij mezelf.
Ik was zelfs opgelucht dat ik mijn verhaal niet hoefde te delen met de vrouw naast mij. Zij had haar kind verloren.
Wie was ik om naast haar verdrietig te zijn om mijn hond?
Misschien zijn die verliezen helemaal niet met elkaar te vergelijken. Maar misschien hoeven we dat ook niet te proberen.
Rouw is geen wedstrijd.
En ineens begreep ik nog beter waarom zoveel mensen hun verdriet om een huisdier kleiner maken. Soms omdat anderen het niet begrijpen, maar soms ook omdat we zélf al voor de ander invullen dat ons verdriet er minder toe doet.
Gisteren moest ik mezelf daarom hetzelfde vertellen als wat ik de mensen die ik begeleid zo vaak probeer mee te geven:
Rouw om een huisdier is echte rouw.
De band was echt. De liefde was echt. En dus is ook het gemis echt.
Dat betekent niet dat ieder verlies hetzelfde is. Dat hoeft ook helemaal niet.
Verdriet hoeft geen plaats op een ranglijst te verdienen voordat het er mag zijn.
Takkie was mijn hond.
En ik mis hem.
Dat is genoeg.
Even de agenda dicht en met de camper op pad.
De komende dagen ben ik op vakantie en maken we een mooie roadtrip door de UK. Tijd voor frisse lucht, lange wandelingen, mooie plekjes ontdekken en vooral even opladen.
Tijdens mijn vakantie ben ik voor vragen wel bereikbaar via de mail, maar leg ik geen huisbezoeken af.
Vanaf 1 september ben ik weer terug en sta ik weer met alle aandacht voor jullie en jullie dieren klaar.
Liefs,
Marloes
